<HTML><HEAD> <TITLE>Tweede Wereldoorlog Wezen</TITLE> <META HTTP-EQUIV="Content-Type" CONTENT="text/html; charset=iso-8859-1"> <!-- Last Updated 19 juni 2005 by Philip --> <META NAME="description" CONTENT="Tweede Wereldoorlog Wezen"> <META NAME="keywords" CONTENT="Tweede Wereldoorlog Wezen, wezen, weeshuizen, weeshuisgeld, vermogensbeheer, Le-Ezrath Ha-Jeled, Rudelsheimstichting, Bergstichting, joods jongenshuis, fusie, JMW, Philip, Staal"> <META NAME="revisit" CONTENT="15 days"> <META NAME="robots" CONTENT="index,follow"> </HEAD> <BODY BGCOLOR="#FFFFFF" LINK="#006600" VLINK="#006600" ALINK="#CC00"> <blockquote> <A NAME="top"></A> <!-- Begin html Bovenbalk --> <table width="80%" border="0" cellspacing="2" cols="6"> <tr> <td nowrap="true" bgcolor="#848694" width="15%" height="24"> <A href="../../Boek-1/Noten/index.html" TARGET="_parent"><font face="Arial" size="-1" color="#FFFFFF"><center><b>Documenten</A></center></font></b></td> <td nowrap="true" bgcolor="#848694" width="15%" height="24"> <A href="../../Bestel/index.html" TARGET="_parent"><font face="Arial" size="-1" color="#FFFFFF"><center><b>Bestellen</A></center></font></b></td> <td nowrap="true" bgcolor="#848694" width="15%" height="24"> <A href="../../kranten/index.html" TARGET="_parent"><font face="Arial" size="-1" color="#FFFFFF"><center><b>Artikelen</A></center></font></b></td> <td nowrap="true" bgcolor="#848694" width="15%" height="24"> <A href="../../prikbord/index.html" TARGET="_parent"><font face="Arial" size="-1" color="#FFFFFF"><center><b>Prikbord</A></center></font></b></td> <td nowrap="true" bgcolor="#848694" width="15%" height="24"> <A HREF="../../nieuwsbrief/index.html" TARGET="_parent"><font face="Arial" size="-1" color="#FFFFFF"><center><b>Nieuwsbrief</A></center></font></b></td> <td nowrap="true" bgcolor="#848694" width="15%" height="24"> <A href="../../Verhalen/index.html" TARGET="_parent"><font face="Arial" size="-1" color="#FFFFFF"><center><b>Verhalen</center></font></b></td> </font></b> </TR></TABLE> <!-- Einde html Bovenbalk --> <!-- Begin Google AdSense --> <table width="80%" border="0" cellspacing="0"> <tr><td width="80%"><CENTER> <!-- Begin script zoals ontvangen van Google --> <script type="text/javascript"><!-- google_ad_client = "pub-6282020124795715"; /* 468x60, gemaakt 12-5-09 */ google_ad_slot = "8251241545"; google_ad_width = 468; google_ad_height = 60; //--> </script> <script type="text/javascript" src="http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js"> </script> <!-- Einde script zoals ontvangen van Google --> </center></TD></TR></TBODY></TABLE> <!-- Einde Google AdSense --> <BR><IMG alt=Volkskrant src="images/Volkskrant-logo.gif" border=0><BR> <TABLE cellSpacing="0" cellPadding="0" width="80%" border="0"><TBODY> <TR><TD vAlign=center align=left width="80%" bgColor="#848694" height="24"> <FONT face=Arial color="#ffffff" size=-1><B>www.volkskrant.nl - woensdag 13 mei 2009</B></FONT> </TD></TR></TBODY></TABLE> <table width="80%" border="0" cellspacing="0"> <tr><td width="80%"> <FONT SIZE="5"><B><BR>Een van de laatste grote naziprocessen</B></FONT> <BR><FONT face="Arial, Helvetica, sans-serif, Tahoma" color=#666666 size="2">ACHTERGROND, Van onze verslaggever Merlijn Schoonenboom</FONT> <span lang=NL style='font-size:11.0pt;font-family:Arial;mso-ansi-language:NL;font-weight:normal'> <BR><P>AMSTERDAM - Het wordt al  een van de laatste grote processen over nazimisdaden genoemd. Het komende proces tegen de 89-jarige John Demjanjuk, de vermoedelijke kampbewaker in Sobibor. <DIV style="BORDER-RIGHT: #7f7f7f 0px solid; PADDING-RIGHT: 5px; BORDER-TOP: #7f7f7f 0px solid; PADDING-LEFT: 5px; FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 5px 15px; BORDER-LEFT: #7f7f7f 0px solid; BORDER-BOTTOM: #7f7f7f 1px solid"> <br><img src="images/Volkskrant-May-13-09.jpg" border="0"> <BR><FONT face="Arial, Helvetica, sans-serif, Tahoma" color=#666666 size="2"> John Demjanjuk, aan wie mede-<BR>plichtigheid aan de moord op 29<BR>duizend Joden ten laste wordt<BR>gelegd, arriveert dinsdag bij de<BR> Stadelheimgevangenis in Mnchen.<BR>(AP) </FONT> </DIV> <br>Dinsdag werd hij door de Verenigde Staten aan Duitsland uitgeleverd. <BR><P>Het proces heeft ook een  enorm belang voor Nederland, zegt Johannes Houwink ten Cate, hoogleraar Holocaust- en genocidestudies aan de Universiteit van Amsterdam.  Ik zeg niets te veel, als ik zeg dat er in 1943 schade werd toegebracht aan de Nederlandse rechtsstaat. <BR><P><b>Nederlandse betrokkenheid</b> <BR>Op twee manieren is er Nederlandse betrokkenheid bij het proces. Tien Nederlanders, nabestaanden van in vernietigingskamp Sobibor omgekomen Joden, zullen tijdens het proces fungeren als zogeheten mede-aanklagers naast de Duitse officier van Justitie. In totaal zijn er veertien van deze Nebenklger bij het proces betrokken, drie overlevenden van Sobibor en elf nabestaanden. <BR><P>Ook heeft Nederland cruciale documenten geleverd voor de aanklacht tegen Demjanjuk. De Duitse justitie gebruikt transportlijsten van Westerbork naar Sobibor, de enige transportlijsten naar het kamp uit die periode die bewaard zijn gebleven. Daardoor kan Demjanjuk medeplichtigheid aan moord op 29 duizend Joden ten laste worden gelegd, in de periode van eind maart tot eind september 1943. Ongeveer 27 duizend van hen hadden de Nederlandse nationaliteit, zegt Houwink ten Cate; de overigen waren Duitser. <BR><P><b>Stadelheim</b> <BR>Demjanjuks uitlevering is de ontknoping van maandenlang juridisch getouwtrek. Duitsland heeft de VS in maart om uitlevering verzocht. Demjanjuk vocht dat aan: hij zou te ziek zijn voor de vliegreis en het proces. Vorige week hakte een Amerikaanse rechter de knoop door. Demjanjuk, die sinds de jaren vijftig in Amerika woont, werd maandag per ambulance van zijn huis naar het vliegveld vervoerd. Hij kwam dinsdagochtend in Mnchen aan, en is opgesloten in Stadelheim  de gevangenis, merkt de Duitse krant Die Welt op, waarin Adolf Hitler in 1922 gevangenzat. Demjanjuk wordt nu medisch onderzocht. <BR><P>Niet wraak, maar gerechtigheid, zegt Houwink ten Cate, is de drijfveer van de tien  Nederlandse aanklagers om mee te doen aan het proces.  Waarheidsvinding heeft voor hen primair belang, niet zozeer een lange celstraf. Houwink ten Cate treedt op als een van de vier wetenschappelijke begeleiders van de Nederlanders. Hij benadrukt het belang van de aanwezigheid van nabestaanden en overlevenden tijdens het proces, omdat de aanklacht tegen de vermoedelijke kampbewaker daardoor  een gezicht gegeven kan worden. <BR><P><b>Historisch materiaal</b> <BR>Anders dan bij het grote Demjanjuk-proces in Isral, eind jaren tachtig, wordt niet zozeer gebruik gemaakt van ooggetuigenverslagen, als wel van historisch materiaal. Een deel ervan dook pas in 1991 op, na de val van de Muur, vertelt Houwink ten Cate. Zo vermeldt een identiteitsbewijs van een SS-opleidingskamp dat Demjanjuk naar Sobibor wordt gestuurd. <!-- Begin html Lezersreacties --> <hr> <!-- Einde html Lezersreacties --> <CENTER><A HREF="#top"><IMG SRC="../../omhoog.gif" ALT="top" WIDTH=25 HEIGHT=26 BORDER=0></A></CENTER><BR> </TD></TR></TBODY></TABLE></TD></TR></TBODY></TABLE></CENTER> </FONT></table></tr></td> </BODY></HTML>